Το ζήτημα της στρατιωτικής παρουσίας στα ελληνικά νησιά του Αιγαίου επανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα αντιμετωπίζει τη στρατιωτικοποίηση συγκεκριμένων νησιών ως απειλή για την ασφάλειά της.
Οι δηλώσεις έγιναν μετά την επίσκεψή του στο Αζερμπαϊτζάν και εντάσσονται στην πάγια τουρκική θέση περί αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος ορισμένων ελληνικών νησιών.
«Έχουμε πολύ σοβαρές ανησυχίες»
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι η χώρα του έχει επανειλημμένως μεταφέρει στην Αθήνα τις ενστάσεις της για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Όπως υποστήριξε, η Τουρκία έχει «πολύ σοβαρές ανησυχίες» σχετικά με τη στρατιωτική παρουσία σε νησιά τα οποία, σύμφωνα με την τουρκική ερμηνεία των διεθνών συνθηκών, θα έπρεπε να διατηρούν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς.
Κατά τον Φιντάν, αυτή η κατάσταση αντιμετωπίζεται από την Άγκυρα ως απειλή για την Τουρκία.
Αιχμές για τρίτες χώρες
Στην ίδια τοποθέτηση ο Χακάν Φιντάν υποστήριξε ότι η Τουρκία επιθυμεί τη διατήρηση θετικού κλίματος στις σχέσεις με την Ελλάδα, προειδοποιώντας παράλληλα την Αθήνα να μη μετατραπεί, όπως είπε, σε «εργαλείο» χωρών ή δυνάμεων που επιδιώκουν αποσταθεροποίηση στην περιοχή.
Η συγκεκριμένη αναφορά ερμηνεύθηκε ως αιχμή για τις περιφερειακές συμμαχίες της Ελλάδας και ιδιαίτερα για τη στενή αμυντική συνεργασία με το Ισραήλ.
Η πάγια ελληνική θέση
Η Αθήνα απορρίπτει διαχρονικά τις τουρκικές αιτιάσεις περί συνολικής αποστρατιωτικοποίησης των νησιών.
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών έχει δηλώσει ότι το νομικό καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου καθορίζεται από διαφορετικές διεθνείς συνθήκες, μεταξύ των οποίων η Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, η Σύμβαση του Μοντρέ του 1936 και η Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947.
Ειδικά για τα Δωδεκάνησα, η ελληνική πλευρά επισημαίνει ότι η Τουρκία δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη των Παρισίων του 1947.
Παράλληλα, η Αθήνα επικαλείται το δικαίωμα νόμιμης άμυνας που προβλέπεται στο άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, συνδέοντας την αμυντική παρουσία στα νησιά με τις συνθήκες ασφαλείας στην περιοχή και με το τουρκικό casus belli για πιθανή επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Νέα ένταση στη δημόσια συζήτηση για το Αιγαίο
Οι νέες δηλώσεις Φιντάν έρχονται σε μία περίοδο κατά την οποία το ζήτημα της αμυντικής ενίσχυσης των ελληνικών νησιών έχει επανέλθει δυναμικά και στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Τις τελευταίες ημέρες έχουν υπάρξει αναφορές σε ελληνικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων, καθώς και στην αυξανόμενη αμυντική συνεργασία της Ελλάδας με τρίτες χώρες.
Η Αθήνα, από την πλευρά της, έχει επαναλάβει ότι ζητήματα κυριαρχίας, αμυντικής διάταξης και οργάνωσης των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με την Τουρκία.
Το ζήτημα της στρατιωτικής παρουσίας στα νησιά παραμένει έτσι μία από τις βασικές διαφωνίες στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με τις δύο πλευρές να επικαλούνται διαφορετικές νομικές ερμηνείες και επιχειρήματα.
