Νέο και σαφώς αναβαθμισμένο ρόλο αποκτά η Ρόδος στον αμυντικό σχεδιασμό του Αιγαίου, καθώς προχωρά πλέον η δημιουργία μόνιμων υποδομών για στρατιωτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο αεροδρόμιο των Μαριτσών.
Η εξέλιξη ουσιαστικά επισημοποιεί μια επιχειρησιακή πραγματικότητα που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται εδώ και αρκετό καιρό στο νησί. Σύμφωνα με πληροφορίες του Rodosreport, η Ρόδος είχε ήδη αρχίσει να λειτουργεί άτυπα ως κόμβος ανάπτυξης και επιχειρησιακής αξιοποίησης drones, με τα V-BAT να έχουν παρουσία στο νησί και να πραγματοποιούν δραστηριότητες από τη Ρόδο πριν ακόμη αποφασιστεί η δημιουργία της μόνιμης υποδομής.
Η νέα εξέλιξη αποκαλύπτεται από την εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, σύμφωνα με την οποία εγκρίθηκε η διαδικασία για την προμήθεια των υλικών που απαιτούνται ώστε να κατασκευαστούν σταθερές εγκαταστάσεις στο αεροδρόμιο των Μαριτσών. Οι υποδομές θα εξυπηρετούν τη μεταστάθμευση, την τεχνική υποστήριξη και τη συντήρηση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών V-BAT, μετατρέποντας ουσιαστικά τη Ρόδο στη δεύτερη οργανωμένη βάση στρατιωτικών drones μετά τη Σκύρο.
Από την άτυπη παρουσία στη μόνιμη εγκατάσταση
Η επιλογή της Ρόδου μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί.
Το μεγαλύτερο νησί της Δωδεκανήσου βρίσκεται σε ένα από τα πλέον ευαίσθητα σημεία του νοτιοανατολικού Αιγαίου και σε μικρή γεωγραφική απόσταση από σημαντικές τουρκικές στρατιωτικές υποδομές.
Η δυνατότητα συνεχούς επιτήρησης, συλλογής πληροφοριών και ταχείας δημιουργίας επιχειρησιακής εικόνας αποκτά επομένως ιδιαίτερη σημασία για τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Τα V-BAT έχουν το πλεονέκτημα της κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, γεγονός που τους επιτρέπει να λειτουργούν χωρίς συμβατικό διάδρομο. Μέχρι σήμερα μπορούσαν έτσι να αναπτύσσονται από προσωρινές θέσεις, χωρίς να απαιτείται μια κλασική αεροπορική βάση.
Η δημιουργία οργανωμένων εγκαταστάσεων στα Μαριτσά αλλάζει πλέον τα δεδομένα, καθώς προσφέρει σταθερή τεχνική υποστήριξη και δυνατότητα διαρκέστερης επιχειρησιακής αξιοποίησης των συστημάτων.
Η Ρόδος είχε δοκιμάσει τα V-BAT πολύ πριν από τη σημερινή απόφαση
Η σχέση της Ρόδου με το συγκεκριμένο σύστημα δεν ξεκίνησε το 2026.
Ήδη από το 2020 είχαν πραγματοποιηθεί δοκιμές V-BAT στο νησί, σε μια περίοδο κατά την οποία επικεφαλής της 95 ΑΔΤΕ ήταν ο σημερινός Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης.
Τα επόμενα χρόνια το σύστημα πέρασε από τη φάση των δοκιμών στην πραγματική ένταξη στις δυνατότητες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Τα πρώτα συστήματα V-BAT αποκτήθηκαν μέσω δωρεάς του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αθανασίου Λασκαρίδη, συνολικής αξίας 5,75 εκατομμυρίων ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Μάλιστα, τον Ιούλιο του 2026 εγκρίθηκε και νέα δωρεά συστήματος V-BAT προς τον Ελληνικό Στρατό από τον Κωνσταντίνο Μαρτίνο, αξίας 4,5 εκατομμυρίων ευρώ χωρίς ΦΠΑ, γεγονός που δείχνει ότι ο αριθμός των διαθέσιμων συστημάτων αυξάνεται.
Η πτώση V-BAT στη Ρόδο
Η επιχειρησιακή παρουσία των συγκεκριμένων drones στο νησί είχε γίνει ευρύτερα γνωστή και από ένα ατυχές περιστατικό.
Τον Απρίλιο του 2026 ένα V-BAT κατέπεσε στη Ρόδο και υπέστη εκτεταμένες ζημιές, περιστατικό που είχε καταγράψει τότε και το Rodosreport.
Το συγκεκριμένο σύστημα ανήκε στα V-BAT που είχαν αποκτηθεί μέσω δωρεάς και είχε προηγουμένως υποστεί αναβάθμιση λογισμικού. Τα ακριβή αίτια της πτώσης δεν είχαν αποσαφηνιστεί επίσημα, ενώ μεταξύ των σεναρίων που είχαν εξεταστεί βρισκόταν και ενδεχόμενη τεχνική αστοχία.
Το περιστατικό δεν ανέκοψε πάντως τον σχεδιασμό για περαιτέρω ανάπτυξη του συγκεκριμένου τύπου UAV. Αντίθετα, λίγους μήνες αργότερα έρχεται πλέον η απόφαση για δημιουργία μόνιμης υποδομής στη Ρόδο.
Γιατί τα drones αλλάζουν τον ρόλο της Ρόδου
Η ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων δίνει στις Ένοπλες Δυνάμεις δυνατότητες που μέχρι πριν από λίγα χρόνια απαιτούσαν πολύ μεγαλύτερο αριθμό μέσων και προσωπικού.
Σε ένα περιβάλλον όπως το νοτιοανατολικό Αιγαίο, η αξία των drones βρίσκεται κυρίως στην επιτήρηση, την αναγνώριση, τη συλλογή πληροφοριών και τη δημιουργία εικόνας σε πραγματικό χρόνο.
Για τη Ρόδο αυτό σημαίνει ότι το νησί παύει σταδιακά να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως χώρος ανάπτυξης συμβατικών στρατιωτικών δυνάμεων και αποκτά θέση στη νέα ψηφιακή αρχιτεκτονική άμυνας της χώρας.
Η γεωγραφική θέση της, απέναντι από μια περιοχή με σημαντική τουρκική στρατιωτική παρουσία και κοντά στις θαλάσσιες οδούς της Ανατολικής Μεσογείου, καθιστά τέτοιου είδους συστήματα ιδιαίτερα πολύτιμα για την έγκαιρη επιτήρηση και αξιολόγηση μιας κατάστασης.
Το επόμενο βήμα είναι η «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Η δημιουργία της βάσης των drones δεν αποτελεί μεμονωμένη κίνηση.
Εντάσσεται σε έναν πολύ μεγαλύτερο επανασχεδιασμό της άμυνας της χώρας, ο οποίος θα γίνει περισσότερο εμφανής τα επόμενα χρόνια με την ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα».
Το ΚΥΣΕΑ έχει ήδη εγκρίνει το πρόγραμμα για τη δημιουργία ενός πολυεπίπεδου αντιαεροπορικού, αντιβαλλιστικού και anti-drone δικτύου, βασισμένου σε μεγάλο βαθμό σε ισραηλινή τεχνολογία.
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται ισραηλινά συστήματα όπως τα SPYDER, BARAK MX και David’s Sling, ενώ προβλέπεται ενίσχυση και των συστημάτων αντιμετώπισης drones που βρίσκονται στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
Όταν το συγκεκριμένο πλέγμα ολοκληρωθεί και συνδεθεί με αισθητήρες, ραντάρ, drones και υπόλοιπα οπλικά συστήματα, η δυνατότητα προστασίας και επιτήρησης των νησιών θα περάσει σε εντελώς διαφορετικό επίπεδο.
Ο ίδιος ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έχει περιγράψει την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως ένα ενιαίο και πολυεπίπεδο σύστημα προστασίας, σχεδιασμένο να αντιμετωπίζει αεροσκάφη, βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα συστήματα.
Η Ρόδος στον νέο αμυντικό χάρτη του Αιγαίου
Η απόφαση για τα Μαριτσά επιβεβαιώνει τελικά κάτι που άτυπα είχε αρχίσει να γίνεται πραγματικότητα εδώ και καιρό.
Η Ρόδος αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία στον νέο αμυντικό σχεδιασμό του νοτιοανατολικού Αιγαίου.
Τα V-BAT αποτέλεσαν το πρώτο εμφανές βήμα. Η μόνιμη βάση στα Μαριτσά δημιουργεί πλέον τις υποδομές ώστε αυτή η παρουσία να αποκτήσει σταθερό χαρακτήρα, ενώ η μελλοντική ανάπτυξη του νέου πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας αναμένεται να προσθέσει ακόμη περισσότερες δυνατότητες.
Για ένα νησί με τη γεωγραφική και στρατηγική θέση της Ρόδου, η μετάβαση από τις συμβατικές μονάδες σε ένα δίκτυο drones, αισθητήρων και σύγχρονων συστημάτων αεράμυνας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η άμυνα της περιοχής.
