21°C71%

«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Η Ελλάδα χτίζει ένα από τα πιο πυκνά δίκτυα αεράμυνας στην Ευρώπη

Σε νέα φάση στρατηγικής ενίσχυσης περνά η ελληνική άμυνα, καθώς η Αθήνα δρομολογεί ένα ευρύ εξοπλιστικό σχέδιο που φιλοδοξεί να αλλάξει τα δεδομένα στην αεράμυνα και την αποτροπή στην Ανατολική Μεσόγειο. Στην καρδιά αυτού του σχεδιασμού βρίσκεται η λεγόμενη «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένα πολυστρωματικό σύστημα που δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην αντιμετώπιση αεροπορικών απειλών, βαλλιστικών πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Καταλυτικό ρόλο στο εγχείρημα αυτό φαίνεται ότι αναλαμβάνει το Ισραήλ, με την ελληνική πλευρά να στρέφεται σε τεχνολογίες που θεωρούνται από τις πλέον προηγμένες στον τομέα της αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας. Σύμφωνα με όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, το νέο πλέγμα προστασίας θα βασιστεί σε ισραηλινά συστήματα διαφορετικών επιπέδων, τα οποία θα λειτουργούν συνδυαστικά με τις ήδη υπάρχουσες ελληνικές δυνατότητες.

Συγκεκριμένα, στο νέο σχήμα εντάσσονται το Spyder για απειλές μικρής εμβέλειας, το Barak MX για μεσαίες αποστάσεις και το David’s Sling για πιο σύνθετες αποστολές αναχαίτισης, όπως οι βαλλιστικοί πύραυλοι. Τα συστήματα αυτά, που έχουν αναπτυχθεί από τις εταιρείες Rafael Advanced Defense Systems και Israel Aerospace Industries, εκτιμάται ότι θα διασυνδεθούν με τις ελληνικές πυροβολαρχίες Patriot, συγκροτώντας ένα ενιαίο και ιδιαίτερα πυκνό πλέγμα αεράμυνας.

Η ελληνική επιδίωξη δεν περιορίζεται μόνο στην αεράμυνα. Στο συνολικό πακέτο προβλέπεται και η ενίσχυση των επιθετικών και αποτρεπτικών δυνατοτήτων της χώρας, με την απόκτηση 36 εκτοξευτών PULS από την Elbit Systems, οι οποίοι δίνουν τη δυνατότητα πληγμάτων μεγάλης ακρίβειας σε μεγάλες αποστάσεις. Με αυτόν τον τρόπο, η Αθήνα επιδιώκει να συνδυάσει άμυνα και ισχύ πυρός σε ένα πιο συνεκτικό στρατιωτικό δόγμα.

Το σχέδιο αυτό εντάσσεται σε έναν ευρύτερο αμυντικό σχεδιασμό για την περίοδο 2025-2036, συνολικού ύψους 28 δισ. ευρώ. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η προμήθεια 20 μαχητικών F-35, η ανάπτυξη προηγμένων μη επανδρωμένων συστημάτων, επενδύσεις σε ψηφιακές και κυβερνοαμυντικές δυνατότητες, καθώς και η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου εναέριας επιτήρησης και προστασίας.

Παράλληλα, η κοινοβουλευτική επιτροπή Άμυνας ενέκρινε την προμήθεια του πολυστρωματικού συστήματος αεράμυνας και αντι-drone, με το κόστος να υπολογίζεται περίπου στα 3 δισ. ευρώ, ενώ έδωσε έγκριση και για την αναβάθμιση 38 μαχητικών F-16. Με τις δύο αυτές κινήσεις, το συνολικό ύψος του πακέτου φθάνει περίπου τα 4 δισ. ευρώ, σύμφωνα με όσα έχουν μεταδοθεί από διεθνή μέσα.

Στο πεδίο της αεροπορικής ισχύος, ο εκσυγχρονισμός των F-16 Block 50 προς τη διαμόρφωση Viper έρχεται να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την επιχειρησιακή συνοχή της Πολεμικής Αεροπορίας. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη έναν ισχυρό στόλο F-16, με σημαντικό μέρος του να έχει μπει σε τροχιά αναβάθμισης, και στόχος είναι να διαμορφωθεί μια πιο ομοιογενής, αποτελεσματική και τεχνολογικά αναβαθμισμένη δύναμη.

Αντίστοιχα, ενίσχυση προβλέπεται και στο ναυτικό σκέλος, καθώς εγκρίθηκε η αναβάθμιση τεσσάρων φρεγατών MEKO 200, ενώ ταυτόχρονα προχωρά και η υποστήριξη των μεταγωγικών C-27J, προκειμένου να καλυφθούν ελλείψεις που είχαν καταγραφεί στη διαθεσιμότητα κρίσιμων μέσων. Η λογική που διαπερνά το συνολικό πρόγραμμα είναι η αποκατάσταση κενών, η αύξηση της ετοιμότητας και η προσαρμογή των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σε ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον ασφαλείας.

Η νέα αυτή προσέγγιση συνδέεται άμεσα με τη μεταβολή της φύσης των απειλών. Η χρήση drones, η εμπειρία από τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και η αυξανόμενη ένταση στην ευρύτερη περιοχή έχουν αναδείξει ότι η άμυνα δεν οργανώνεται πλέον αποκλειστικά πάνω στη λογική των παραδοσιακών συνόρων. Στο προσκήνιο έρχονται πλέον οι βάσεις, οι νησιωτικές περιοχές, οι ενεργειακές υποδομές και γενικά οι κρίσιμοι κόμβοι που μπορούν να αποτελέσουν στόχο σε μια σύγχρονη κρίση.

Μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Ελλάδα επιχειρεί να θωρακιστεί όχι μόνο απέναντι στις πάγιες προκλήσεις που αντιμετωπίζει από την Τουρκία, αλλά και απέναντι σε ένα ευρύτερο πλέγμα κινδύνων που περιλαμβάνει τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τη διάδοση των μη επανδρωμένων συστημάτων και την ενίσχυση της πυραυλικής απειλής. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» παρουσιάζεται έτσι ως μια απάντηση σε ένα πεδίο απειλών που γίνεται ολοένα και πιο σύνθετο.

Το πολιτικό μήνυμα αυτής της επιλογής έδωσε και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, ο οποίος χαρακτήρισε το πρόγραμμα βασικό πυλώνα της νέας αποτρεπτικής στρατηγικής της χώρας. Όπως υπογράμμισε, τα νέα συστήματα ανοίγουν έναν διαφορετικό κύκλο για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, μεταφέροντάς τες σε μια νέα επιχειρησιακή εποχή.

Οι σχετικές τοποθετήσεις έγιναν κατά την παρουσία του στο Λονδίνο, όπου είχε επαφές με τον Βρετανό υπουργό Άμυνας Τζον Χίλι και τον σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου Τζόναθαν Πάουελ. Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια της Κύπρου, ιδιαίτερα μετά τις πρόσφατες επιθέσεις ιρανικών drones σε βρετανικές βάσεις στο νησί, αλλά και η ευρύτερη σύνδεση της αστάθειας στη Μέση Ανατολή με την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η ελληνοϊσραηλινή συνεργασία αποκτά, υπό αυτές τις συνθήκες, ιδιαίτερη στρατηγική βαρύτητα. Για την Ελλάδα, σημαίνει πρόσβαση σε τεχνολογία αιχμής και σε ένα επιχειρησιακό μοντέλο που έχει δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες. Για το Ισραήλ, σημαίνει περαιτέρω διείσδυση στην ευρωπαϊκή αμυντική αγορά και ενίσχυση του ρόλου του ως βασικού παρόχου προηγμένων αμυντικών λύσεων στην περιοχή.

Στην πράξη, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη εξοπλιστικό πρόγραμμα. Αντιθέτως, αποτυπώνει μια συνολικότερη μετατόπιση της ελληνικής αμυντικής στρατηγικής προς ένα μοντέλο πολυεπίπεδης άμυνας, δικτυοκεντρικής λειτουργίας και υψηλής τεχνολογικής εξάρτησης από αισθητήρες, αυτοματισμούς και ταχεία διασύνδεση συστημάτων. Αυτό ακριβώς είναι και το στοιχείο που τη διαφοροποιεί από παλαιότερες προσεγγίσεις.

Pin It on Pinterest