Η εικόνα των πανίσχυρων ρωσικών πυραύλων που θα θωράκιζαν το Καράκας κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος την κρίσιμη στιγμή. Την ώρα που τα αμερικανικά ελικόπτερα προσέγγιζαν τον στόχο τους για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, η περίφημη αντιαεροπορική ομπρέλα της Βενεζουέλας ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτη.
Σύμφωνα με μαρτυρίες Αμερικανών αξιωματούχων, τα προηγμένα συστήματα S-300 και Buk-M2 δεν ήταν καν συνδεδεμένα με τα ραντάρ, αφήνοντας τον εναέριο χώρο της χώρας στο έλεος του Πενταγώνου.
Όπλα στις αποθήκες αντί για το πεδίο της μάχης
Παρά τις συνεχείς απειλές από την Ουάσινγκτον τους τελευταίους μήνες, η στρατιωτική ηγεσία της χώρας φάνηκε τραγικά απροετοίμαστη. Μια εις βάθος έρευνα των New York Times – η οποία βασίστηκε σε ανάλυση δορυφορικών εικόνων και βίντεο από τα σημεία των επιθέσεων – κατέδειξε ότι μεγάλο μέρος του στρατιωτικού υλικού βρισκόταν ακόμη μέσα σε αποθήκες. Σε τοποθεσίες όπως η La Guaira και η Catia La Mar, οι εκρήξεις κατέστρεψαν εκτοξευτές Buk που δεν είχαν καν αναπτυχθεί επιχειρησιακά.
«Οι ένοπλες δυνάμεις της Βενεζουέλας ήταν ουσιαστικά απροετοίμαστες για την επίθεση των ΗΠΑ. Οι στρατιώτες δεν ήταν διασκορπισμένοι, τα ραντάρ ανίχνευσης δεν ήταν ενεργά ή λειτουργικά. Ήταν μια αλυσίδα λαθών που επέτρεψε στις ΗΠΑ να επιχειρήσουν με ευκολία», τονίζει ο στρατιωτικός αναλυτής Yaser Trujillo, περιγράφοντας το απόλυτο επιχειρησιακό φιάσκο.
Διαφθορά, κυρώσεις και η «σιωπηρή» απόσυρση της Ρωσίας
Η πτώση της αμυντικής ικανότητας δεν συνέβη από τη μια μέρα στην άλλη. Όπως επισημαίνει ο Ρίτσαρντ ντε λα Τόρε, πρώην στέλεχος της CIA και νυν επικεφαλής της Tower Strategy, «Μετά από χρόνια διαφθοράς, κακής λογιστικής και κυρώσεων, όλα αυτά σίγουρα υποβάθμισαν την ετοιμότητα των συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας της Βενεζουέλας».
Σημαντικό ρόλο φαίνεται πως έπαιξε και η στάση της Μόσχας. Με το μέτωπο στην Ουκρανία να απορροφά όλους τους πόρους της, η Ρωσία αδυνατούσε να υποστηρίξει τεχνικά τον εξοπλισμό του Καράκας.
Υπάρχει μάλιστα η εκτίμηση από αμερικανικούς κύκλους ότι το Κρεμλίνο ίσως επέτρεψε σιωπηλά αυτή την απαξίωση, θέλοντας να αποφύγει μια μετωπική σύγκρουση με τις ΗΠΑ σε περίπτωση που ένας ρωσικός πύραυλος κατέρριπτε αμερικανικό αεροσκάφος.
Το τέλος μιας εποχής και το πλήγμα στο ρωσικό γόητρο
Η αγορά αυτών των συστημάτων το 2009 από τον Ούγκο Τσάβες είχε χαιρετιστεί ως η αρχή μιας νέας εποχής. «Με αυτούς τους πυραύλους θα είναι πολύ δύσκολο για ξένα αεροσκάφη να έρθουν και να μας βομβαρδίσουν», είχε δηλώσει τότε ο Τσάβες. Στην πράξη, όμως, η έλλειψη ανταλλακτικών και η περιορισμένη τεχνογνωσία μετέτρεψαν το αμυντικό δόγμα της χώρας σε μια «χάρτινη τίγρη».
Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, σχολίασε σκωπτικά μετά την επιχείρηση: «Φαίνεται ότι αυτά τα ρωσικά αντιαεροπορικά δεν λειτουργούσαν και τόσο καλά, ε;». Η αποτυχία αυτή δεν πλήττει μόνο το καθεστώς της Βενεζουέλας αλλά και τη διεθνή εικόνα της ρωσικής στρατιωτικής βιομηχανίας, αποδεικνύοντας ότι χωρίς σωστή συντήρηση και εκπαίδευση, ακόμη και τα πιο εξελιγμένα οπλικά συστήματα παραμένουν απλοί στόχοι στο έδαφος.
Ακόμη και η προσπάθεια χρήσης των φορητών πυραύλων Manpads, για τους οποίους ο Μαδούρο καυχιόταν ότι διέθετε 5.000 κομμάτια, κατεστάλη άμεσα από την έντονη αντίδραση της αμερικανικής αεροπορίας. Η ανατροπή του καθεστώτος σηματοδοτεί πλέον μια ριζική αλλαγή των ισορροπιών στη Λατινική Αμερική, με τη ρωσική επιρροή να δέχεται το τελειωτικό πλήγμα στην περιοχή.
