Οι εντάσεις στον Κόλπο κλιμακώνονται καθώς ο Τραμπ στέλνει «αρμάδα» και ο απολογισμός στο Ιράν ξεπερνά τους 5.000 νεκρούς.
Η κρίση στον Κόλπο εισέρχεται σε νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την αποστολή μιας αμερικανικής «αρμάδας» πολεμικών πλοίων προς τη Μέση Ανατολή, την ώρα που ο αριθμός των νεκρών από την καταστολή στο Ιράν εκτιμάται ότι έχει ξεπεράσει τις 5.000. Η κίνηση της Ουάσινγκτον θεωρείται μήνυμα ισχύος προς την Τεχεράνη, σε μια συγκυρία όπου η διεθνής κοινότητα ανησυχεί για το ενδεχόμενο γενικευμένης ανάφλεξης στην περιοχή.
Σύμφωνα με αμερικανικούς κύκλους, η ναυτική δύναμη που κατευθύνεται προς τον Κόλπο περιλαμβάνει το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, συνοδευόμενο από αντιτορπιλικά και υποστηρικτικά σκάφη, με αποστολή να «παρακολουθούν στενά» τις κινήσεις του Ιράν και να λειτουργήσουν αποτρεπτικά απέναντι σε πιθανές επιθέσεις κατά αμερικανικών ή συμμαχικών στόχων. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι «οι ΗΠΑ έχουν πολλά πλοία» στην περιοχή και τόνισε ότι η Ουάσινγκτον «δεν θα μείνει αδρανής» εάν απειληθούν τα συμφέροντά της.
Κλιμάκωση στον Κόλπο και προειδοποιήσεις από την Τεχεράνη
Η Τεχεράνη απαντά με σκληρή ρητορική, προειδοποιώντας ότι οποιοδήποτε αμερικανικό πλήγμα θα μετατρέψει όλες τις αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή σε «νόμιμους στόχους». Ιρανοί αξιωματούχοι κατηγορούν τις ΗΠΑ ότι επιδιώκουν να εκμεταλλευθούν την εσωτερική αστάθεια της χώρας για να επιβάλουν αλλαγή καθεστώτος και δεσμεύονται ότι «ο λαός θα αντισταθεί στην ξένη πίεση».
Την ίδια στιγμή, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δίκτυα ακτιβιστών καταγγέλλουν ότι η καταστολή των μαζικών διαδηλώσεων στο Ιράν έχει λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Ο συνολικός αριθμός των νεκρών εκτιμάται ότι ξεπερνά τους 5.000, με μαρτυρίες να κάνουν λόγο για εντολές στις δυνάμεις ασφαλείας να «πυροβολούν με σκοπό τη θανάτωση» και για χιλιάδες συλλήψεις διαδηλωτών και αντιφρονούντων.
Το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ συνεδριάζει εκτάκτως στη Γενεύη για να εξετάσει τις εξελίξεις, με ευρωπαϊκές και άλλες δυτικές χώρες να ζητούν διεθνή έρευνα για τις παραβιάσεις. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, αρκετά κράτη φοβούνται ότι, εάν η κρίση στον Κόλπο συνδυαστεί με περαιτέρω αποσταθεροποίηση στο εσωτερικό του Ιράν, η περιοχή μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα νέο, πολύ πιο επικίνδυνο μέτωπο συγκρούσεων.
ΗΠΑ, κυρώσεις και εσωτερική πίεση στο Ιράν
Στην Ουάσινγκτον, η κυβέρνηση Τραμπ υπερασπίζεται τη σκληρή γραμμή έναντι της Τεχεράνης, υποστηρίζοντας ότι οι βαριές οικονομικές κυρώσεις αποτελούν απάντηση στην «επιθετική συμπεριφορά» του Ιράν και στο πυρηνικό του πρόγραμμα. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών επιμένει ότι το καθεστώς φέρει την ευθύνη για την οικονομική κατάρρευση, ενώ αναλυτές σημειώνουν πως η κοινωνική έκρηξη τροφοδοτήθηκε από την ακρίβεια, την ανεργία και τη διάχυτη διαφθορά.
Στο εσωτερικό του Ιράν, το μεταρρυθμιστικό στρατόπεδο βρίσκεται υπό ασφυκτική πίεση, με κλείσιμο εφημερίδων, διώξεις δημοσιογράφων και φίμωση κριτικών φωνών. Παρά το κλίμα φόβου, αναφορές κάνουν λόγο για συνθήματα κατά της ηγεσίας ακόμη και σε κηδείες θυμάτων, καθώς και για υπόγειες μορφές διαμαρτυρίας που επιχειρούν να σπάσουν τη λογοκρισία και τις διακοπές του διαδικτύου.
Αν και το σενάριο άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν θεωρείται πιθανό βραχυπρόθεσμα, η αποστολή της αμερικανικής αρμάδας στον Κόλπο αυξάνει τον κίνδυνο «ατυχήματος» ή λάθους υπολογισμού που θα μπορούσε να πυροδοτήσει ανεξέλεγκτη κλιμάκωση. Διπλωματικές πηγές υπογραμμίζουν ότι τα περιθώρια για αποκλιμάκωση μέσω διαλόγου στενεύουν, καθώς κάθε πλευρά επιχειρεί να εμφανιστεί ανυποχώρητη τόσο προς το εσωτερικό ακροατήριό της όσο και προς τους περιφερειακούς αντιπάλους της.
