Η ορατή και αόρατη μάχη της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών
Η υπόθεση κατασκοπείας στο Καβούρι, με τον σμήναρχο Χ.Μ. που, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, φέρεται να δρούσε για λογαριασμό κινεζικών συμφερόντων, δεν θεωρείται ένα μεμονωμένο περιστατικό. Αντίθετα, εντάσσεται σε μια ευρύτερη εικόνα δραστηριοποίησης πρακτόρων που εργάζονται για ξένες δυνάμεις και επιχειρούν να περνούν απαρατήρητοι, ώστε να ολοκληρώνουν τις αποστολές τους.
Η ιδιαιτερότητα της συγκεκριμένης υπόθεσης βρίσκεται στο ότι δεν αφορά έναν απλό πολίτη, αλλά ένα πρόσωπο που, λόγω της θέσης του, είχε πρόσβαση σε πληροφορίες αυξημένης σημασίας. Αυτό διαφοροποιεί την υπόθεση σε σχέση με άλλες περιπτώσεις του παρελθόντος, όπου οι εμπλεκόμενοι δεν ανήκαν στον κρατικό μηχανισμό.
Πολλές ιστορίες κατασκοπείας δεν φτάνουν ποτέ στο φως της δημοσιότητας, ενώ άλλες παραμένουν ανοιχτές ή ανεξιχνίαστες. Ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις που προκαλούν ισχυρό αντίκτυπο. Σε κάθε περίπτωση, η ΕΥΠ βρίσκεται σε διαρκή εγρήγορση, καθώς οι κίνδυνοι αυτοί είναι καθημερινοί και η αντιμετώπισή τους απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση.
Πριν από την υπόθεση στο Καβούρι, είχε απασχολήσει έντονα τις αρμόδιες υπηρεσίες και η υπόθεση κατασκοπείας στη Ρόδο το 2020. Τότε, οι ελληνικές Αρχές είχαν προχωρήσει στη σύλληψη δύο ανδρών, οι οποίοι κατηγορήθηκαν για συλλογή και προώθηση ευαίσθητων στρατιωτικών πληροφοριών προς την Τουρκία. Σύμφωνα με όσα είχαν γίνει γνωστά, ο ένας εργαζόταν ως γραμματέας στο Τουρκικό Προξενείο της Ρόδου, ενώ ο δεύτερος ήταν μάγειρας σε επιβατικό πλοίο της γραμμής Ρόδος–Καστελόριζο. Οι Αρχές φέρονται να είχαν παρακολουθήσει τις κινήσεις τους και να συνέλεξαν ψηφιακά ευρήματα, σχηματίζοντας δικογραφία.
Ανάλογα περιστατικά έχουν καταγραφεί και σε άλλα νησιά. Στην Κω, τον Οκτώβριο του 2014, συνελήφθη 65χρονος υπήκοος Γερμανίας, ο οποίος φέρεται να φωτογράφιζε στρατιωτικό φυλάκιο. Στο όχημά του βρέθηκαν κιάλια, διόπτρα και κάρτες μνήμης, ενώ σε έρευνα στην κατοικία του κατασχέθηκαν ηλεκτρονικές συσκευές και χειρόγραφες σημειώσεις με συντεταγμένες που αντιστοιχούσαν σε στρατόπεδα και υπηρεσίες του νησιού.
Στη Λήμνο, το 2012, είχαν συλληφθεί δύο Τσέχοι υπήκοοι επειδή φωτογράφιζαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Οι ίδιοι υποστήριξαν ότι εργάζονταν για εταιρεία video games και συγκέντρωναν εικόνες για το παιχνίδι «Arma III». Αργότερα, τους επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης για απλή κατασκοπεία.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και παλαιότερες ιστορίες που έχουν μείνει γνωστές, όπως η περίπτωση του Τούρκου πράκτορα στην Αθήνα, ο οποίος παρουσιαζόταν ως διπλωμάτης, αλλά και η παρουσία της Βάλερι Πλέιμ στην Αθήνα στα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν υπηρετούσε στην αμερικανική πρεσβεία με επίσημη κάλυψη, ενώ αργότερα έγινε γνωστό ότι είχε ρόλο μυστικής πράκτορα της CIA.
Πιο πρόσφατα, τον Μάιο του 2025, αναφέρθηκαν συλλήψεις για κατασκοπεία στις Σέρρες και στην Αλεξανδρούπολη, με αντικείμενο φωτογραφίσεις στρατιωτικών εγκαταστάσεων και καταγραφές κινήσεων και φορτοεκφορτώσεων στρατιωτικού υλικού. Το 2023, οι Αρχές είχαν ασχοληθεί και με υποθέσεις ρωσικής κατασκοπείας, με άτομα που ζούσαν στην Ελλάδα εμφανίζοντας μια φυσιολογική καθημερινότητα, ενώ σύμφωνα με τις έρευνες συνέλεγαν πληροφορίες. Την ίδια περίοδο, είχε απασχολήσει η υπόθεση στον Πόρο, όπου δύο Τούρκοι κατηγορήθηκαν ότι κατέγραψαν εγκαταστάσεις του Πολεμικού Ναυτικού με drone, πριν εντοπιστούν και συλληφθούν.
Όλες αυτές οι περιπτώσεις, διαφορετικές ως προς τα πρόσωπα, τα μέσα και τους στόχους, δείχνουν ότι η κατασκοπεία μπορεί να εκδηλωθεί με πολλούς τρόπους. Άλλοτε πρόκειται για μεμονωμένες ενέργειες και άλλοτε για μεγαλύτερα δίκτυα. Κοινός στόχος είναι πάντα η συλλογή πληροφοριών και η προσπάθεια να παραμείνουν αθέατοι, μέχρι να εντοπιστούν από τις αρμόδιες Αρχές.
